ZA NASZA I WASZA WOLNOSC

Pobierz PDF

ZA NASZA I WASZA WOLNOSC, 60 min
Coproducent RAI Radio Televisione Italiana i Filmlux
Rezyssserka i scenariusz: Elena de Varda

„Za wolnosc nasza i wasza” to dewiza tysiacy Polaków walczacych na terenie Wloch podczas II wojny swiatowej, którzyprzyczynili sie do zwyciestwa pod Monte Cassino – otwierajacego wrota do Rzymu i prowadzacego do porazki armii niemieckiej.
O ile Polakom fakty te sa dobrze znane, tak historia o bohaterstwie i o losach “polskich braci”, którzy nie tylko nie zdobyli zasluzonej wolnosci, lecz zostali skazani na wygnanie, jest dla Wlochów nadal nieznana.
O przyjazni miedzy Wlochami a Polska swiadcza nasze hymny narodowe:

– “Marsz, Marsz, Dabrowski, z ziemi Wloskiej do Polski”. “Già l’aquila d’Austria/ le penne ha perdute/il sangue d’Italia/e il sangue Polacco/bevé col Cosacco/ma il cor le bruciò”.
Film pragnie pokazac zadziwiajaca podróz ludnosci cywilnej i polskich zolnierzy z sowieckich wiezien i lagrów – w których wieziono ponad póltora milionów Polaków – az na Bliski Wschód. Z jednej czesci Armii powstal II Korpus Polski, który przybyl do Wloch pod dowództwem generala Wladyslawa Andersa, aby wpomóc aliantów. Polska ludnosc cywilna zostala w Iranie, gdzie do dzis pozostaly po niej dwa cmentarze.

Wojna skonczyla sie dla wszystkich, ale nie dla Polaków. Pozostali we Wloszech Polacy z II Korpusu (bylo ich110.000) stali sie w pewnym momencie”niewygodni” we Wloszech, poniewaz nie sympatyzowali z komunizmem.14.000 wrócilo do Polski. 1500 zostalo zas we Wloszech, gdzie wiekszosc osiadla w regionie Marche. Pozostali udalisie do Wielkiej Brytanii, Kanady, Argentyny.
Przenoszacy amunicje niedzwiedz Wojtek stal sie symbolem II Korpusu. Znaleziony w poblizu Hamadan, w górach pólnocnej Persji, niedzwiadek, zostal zaadoptowany najpierw przez polskich cywilów w Iranie, pózniej przez polskich zolnierzy w Palestynie, aby nastepnie awansowac na pelnoprawnego zolnierza i zostac odznaczonym medalem wojskowym. Po wojnie zostal oddany do zoo w Edynburgu. Z bohatera zostal zdegradowany do statusu “zwierzecia w klatce”. Polacy i Wlosi, walczyli o te same braterskie idealy, ale mieli odmienne losy: Wlosi szybko uzyskali demokracje, bo juz w 1946 roku odbyly sie pierwsze demokratyczne wybory, Polacy zas musieli czekac niemal pól wieku, do 1989 roku, aby sie doczekac demokratycznych wyborów. Po II wojnie swiatowej, zgodnie z uzgodnieniami „Wielkiej trójki” powzietymi podczas konferencji teheranskiej i jaltanskiej. Polska znalazlasie w radzieckiej strefie wplywów.W filmie dramatyczna historie Polaków przedstawia symbolicznie los niedzwiedzia Wojtka, po wojnie uwiezionego w klatce w edynburskim zoo.Na filmie sledzimy równolegle losy weteranów mieszkajac w Polsce i we Wloszech, az do ich wzruszajacego spotkania 18 maja w Monte Cassino, z okazji siedemdziesiatej rocznicy bitwy. W filmie prezentowany jest wloski punkt widzenia, a zatem rózni sie od wielu filmów, które powstalyna ten temat w Polsce.

Gallery